Uit de schuur geklapt
NOTITIES VANUIT DE SCHUUR
Met de muziek mee 32 Het gevecht van Shostakovich (1)
Met zijn muziek was hij de spreekbuis van het onderdrukte (Sovjet) volk. Componist en pianist Dmitri Shostakovich St. Petersburg 25 september 1906 – Moskou 9 augustus 1975. Kenmerkend voor zijn werk: meesterlijke orkestratie, bizarre contrasten en stekelige dissonanten. Tussen 1930 en 1932 schreef hij de opera ‘Lady Macbeth uit het district Mtensk’ naar het gelijknamige verhaal van Nikolaj Ljeskov (Orjol 16 februari 1831 – St. Petersburg 5 maart 1895). Twee jaar lang werd de opera met groot succes opgevoerd in de Sovjet - Unie maar in 1936 kwam daar abrupt een eind aan toen een anoniem krantenartikel in de Pravda het werk verpletterend bekritiseerde. Het artikel was getiteld ‘Chaos in plaats van muziek’ en werd toegekend aan Jozef Stalin. De toenmalige leiding van de S U en haar handlangers in de Bond van Sovjetcomponisten veroordeelden dit werk als te modern en decadent. Het werd geschrapt uit alle concertzalen en het zou meer dan dertig jaar duren voor het weer op het repertoire zou verschijnen. Zo begon het gevecht van Shostakovich tegen Stalin en het systeem. De componist moest schrijven onder het juk van de censuur. Maar de druk op hem werkte als een katalysator, zegt dirigent Valery Gergiev in de documentaire ‘Shostakovich against Stalin, The War Symphonies’ van Larry Weinstein.
Ik word er door in beslag genomen, probeer deze symfonieën te doorgronden, het sarcasme tegen de tirannie van Stalin en zijn systeem in zijn werken te traceren. In de 4e symfonie heeft de componist schrille alarmsignalen en een begrafenismars verwerkt en is het alvast duidelijk aan wie deze opgedragen is, of ik moet mij sterk vergissen. Met deze symfonie uit 1936 kwam Shostakovich n. a. v. de kritiek op zijn opera pas na de dood van Stalin voor de dag. In zijn andere symfonieën waarmee hij wel op de proppen kwam proef je eveneens de afschuw en het scherpe commentaar. Ze gaan geraffineerd schuil onder ogenschijnlijk vrolijke banale thema’s. Stalin deed ,doodleuk’ en domweg zijn voordeel met werken die in zijn oren vrolijk en welluidend klonken maar noemde moeilijke symfonieën die hem boven de pet gingen - ook werken van Prokofiev, Khatchaturian, Shebalin e.a. - “tegen de mens”.
NOTITIES VANUIT DE SCHUUR
Met de muziek mee 32 Het gevecht van Shostakovich (1)
Met zijn muziek was hij de spreekbuis van het onderdrukte (Sovjet) volk. Componist en pianist Dmitri Shostakovich St. Petersburg 25 september 1906 – Moskou 9 augustus 1975. Kenmerkend voor zijn werk: meesterlijke orkestratie, bizarre contrasten en stekelige dissonanten. Tussen 1930 en 1932 schreef hij de opera ‘Lady Macbeth uit het district Mtensk’ naar het gelijknamige verhaal van Nikolaj Ljeskov (Orjol 16 februari 1831 – St. Petersburg 5 maart 1895). Twee jaar lang werd de opera met groot succes opgevoerd in de Sovjet - Unie maar in 1936 kwam daar abrupt een eind aan toen een anoniem krantenartikel in de Pravda het werk verpletterend bekritiseerde. Het artikel was getiteld ‘Chaos in plaats van muziek’ en werd toegekend aan Jozef Stalin. De toenmalige leiding van de S U en haar handlangers in de Bond van Sovjetcomponisten veroordeelden dit werk als te modern en decadent. Het werd geschrapt uit alle concertzalen en het zou meer dan dertig jaar duren voor het weer op het repertoire zou verschijnen. Zo begon het gevecht van Shostakovich tegen Stalin en het systeem. De componist moest schrijven onder het juk van de censuur. Maar de druk op hem werkte als een katalysator, zegt dirigent Valery Gergiev in de documentaire ‘Shostakovich against Stalin, The War Symphonies’ van Larry Weinstein.
Ik word er door in beslag genomen, probeer deze symfonieën te doorgronden, het sarcasme tegen de tirannie van Stalin en zijn systeem in zijn werken te traceren. In de 4e symfonie heeft de componist schrille alarmsignalen en een begrafenismars verwerkt en is het alvast duidelijk aan wie deze opgedragen is, of ik moet mij sterk vergissen. Met deze symfonie uit 1936 kwam Shostakovich n. a. v. de kritiek op zijn opera pas na de dood van Stalin voor de dag. In zijn andere symfonieën waarmee hij wel op de proppen kwam proef je eveneens de afschuw en het scherpe commentaar. Ze gaan geraffineerd schuil onder ogenschijnlijk vrolijke banale thema’s. Stalin deed ,doodleuk’ en domweg zijn voordeel met werken die in zijn oren vrolijk en welluidend klonken maar noemde moeilijke symfonieën die hem boven de pet gingen - ook werken van Prokofiev, Khatchaturian, Shebalin e.a. - “tegen de mens”.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten