Uit de schuur geklapt
NOTITIES VANUIT DE SCHUUR
Met de muziek mee 25 Celibidache: gids en goeroe
Hij had een afkeer van geluidsopnamen. Zelfs met de meest moderne apparatuur, zo was zijn stellige overtuiging, zou zo’n dertig procent van de muziek verloren gaan. Pas na zijn dood konden geautoriseerde concertopnamen verschijnen. Gelukkig maar, want beter laat dan nooit. De Roemeense dirigent Sergiu Celibidache (11 juli 1912 – 14 augustus 1996) is dankzij die ,,gemankeerde” concertopnamen en daarbij nog de masterclasses en interviews waar opnamen van zijn, voor mij en voor velen met mij na zijn dood (alsnog) gids en goeroe. Dankzij hem kan ik genieten van de symfonieën van Anton Bruckner die Celibidache vergelijkt met landschappen. Begrijpen is niet zo van belang hierbij, beleven des te meer. Vanzelfsprekend moet je de juiste houding aannemen, bereid zijn hindernissen te nemen. Neem de 7e symfonie; niet zo toegankelijk, dacht ik in eerste instantie maar met Celibidache verdwijnt de scepsis spoedig naar de achtergrond. Niet direct helemaal, maar stap voor stap zoals de Berliner - en de Munchner Philharmoniker zich het werk noot voor noot, frase voor frase en sequence voor sequence eigen moesten maken én naar de zin van de dirigent… Want er zijn miljoenen “nee’s“ en er is maar één “ja” volgens de goeroe. Hij besteedde twee tot drie keer zoveel repetities aan een concert dan andere dirigenten. Adagio’s duren in zijn uitvoeringen aanmerkelijk langer dan bij zijn collega’s en niet zonder een bedoeling. Volgens Celibidache is het doel van muziek en kunst namelijk niet om mooi te zijn. Schoonheid is lokaas en valkuil op het pad van de waarheid, want dát is het doel, de ultieme waarheid waarin elke noot tot zijn recht komt. Wat daaruit voortvloeit is ‘bevrijding’, ‘vrijheid’ volgens de maestro.
Anton Bruckner (1824 – 1896) kreeg pas aan het eind van zijn leven, na de wereldpremière van zijn 7e symfonie, de roem en de erkenning waarnaar hij had uitgezien. Celibidache kreeg die tijdens zijn leven veel eerder; door zijn benadering van muziek in het algemeen en die van de werken van Bruckner in het bijzonder.
NOTITIES VANUIT DE SCHUUR
Met de muziek mee 25 Celibidache: gids en goeroe
Hij had een afkeer van geluidsopnamen. Zelfs met de meest moderne apparatuur, zo was zijn stellige overtuiging, zou zo’n dertig procent van de muziek verloren gaan. Pas na zijn dood konden geautoriseerde concertopnamen verschijnen. Gelukkig maar, want beter laat dan nooit. De Roemeense dirigent Sergiu Celibidache (11 juli 1912 – 14 augustus 1996) is dankzij die ,,gemankeerde” concertopnamen en daarbij nog de masterclasses en interviews waar opnamen van zijn, voor mij en voor velen met mij na zijn dood (alsnog) gids en goeroe. Dankzij hem kan ik genieten van de symfonieën van Anton Bruckner die Celibidache vergelijkt met landschappen. Begrijpen is niet zo van belang hierbij, beleven des te meer. Vanzelfsprekend moet je de juiste houding aannemen, bereid zijn hindernissen te nemen. Neem de 7e symfonie; niet zo toegankelijk, dacht ik in eerste instantie maar met Celibidache verdwijnt de scepsis spoedig naar de achtergrond. Niet direct helemaal, maar stap voor stap zoals de Berliner - en de Munchner Philharmoniker zich het werk noot voor noot, frase voor frase en sequence voor sequence eigen moesten maken én naar de zin van de dirigent… Want er zijn miljoenen “nee’s“ en er is maar één “ja” volgens de goeroe. Hij besteedde twee tot drie keer zoveel repetities aan een concert dan andere dirigenten. Adagio’s duren in zijn uitvoeringen aanmerkelijk langer dan bij zijn collega’s en niet zonder een bedoeling. Volgens Celibidache is het doel van muziek en kunst namelijk niet om mooi te zijn. Schoonheid is lokaas en valkuil op het pad van de waarheid, want dát is het doel, de ultieme waarheid waarin elke noot tot zijn recht komt. Wat daaruit voortvloeit is ‘bevrijding’, ‘vrijheid’ volgens de maestro.
Anton Bruckner (1824 – 1896) kreeg pas aan het eind van zijn leven, na de wereldpremière van zijn 7e symfonie, de roem en de erkenning waarnaar hij had uitgezien. Celibidache kreeg die tijdens zijn leven veel eerder; door zijn benadering van muziek in het algemeen en die van de werken van Bruckner in het bijzonder.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten