Uit de schuur geklapt
NOTITIES VANUIT DE SCHUUR
Met de muziek mee 11 Berlioz en zijn Symfonie Fantastic
Rond 1830 verwerkte de Franse componist Hector Berlioz (1803 – 1869), zijn hopeloze liefde voor de actrice Harriët Smithson in zijn Symphonie Fantastic. Hij had de vrouw Ophelia zien spelen in de Hamlet van Shakespeare en kreeg haar niet meer uit zijn gedachten. Berlioz, een van de belangrijkste vroeg - romantische componisten, was een extravert mens, wat hem dwars zat dat bracht hij naar buiten. ‘Ik hoor het en ik schrijf het op’, zei Stravinsky over zijn scheppingsproces. Berlioz leefde zijn muziek, kunnen we zeggen, leefde zijn Symfonie Fantastic, leefde zijn bijna gek makende verliefdheid op haar, de onbereikbare en schreef het op, met of zonder geestverruimende middelen maar volgens de overlevering mét. De componist en dirigent Leonard Bernstein (1918 – 1990) noemde de Symfonie Fantastic de eerste psychedelische symfonie. In het eerste deel van de symfonie - het eerste werk met een programma, dat voor de uitvoering ervan aan het publiek werd verstrekt - wordt de toonkunstenaar tot over zijn oren verliefd. Het beeld van de ideale vrouw, de actrice, achtervolgt hem overal, bij iedere gelegenheid, op elke locatie is zij. Berlioz maakt hier gebruik van de idée fixe, de voorloper van het leitmotiv waarin een bepaalde melodie gekoppeld is aan een bepaalde gedachte of persoon (in dit geval de geliefde). In alle vijf delen is zijn obsessie daar, zo ook in de balzaal waar de verliefde kunstenaar ziet dat zij met een ander danst (?) en in deel drie in de pastorale eenzaamheid van het platteland is het niet anders. Hij kan niet van haar loskomen en is zo vertwijfeld dat hij zich met opium probeert te vergiftigen. In zijn bedwelmingsroes in deel vier droomt hij dat hij zijn geliefde heeft vermoord en als veroordeelde naar het schavot wordt geleid. In de laatste scène vindt de kunstenaar zijn idée fixe in een duivelse gedaante terug op een waanzinnige heksensabbat en is hij getuige van zijn eigen begrafenis. Berlioz heeft hier het Dies irae in verwerkt.
NOTITIES VANUIT DE SCHUUR
Met de muziek mee 11 Berlioz en zijn Symfonie Fantastic
Rond 1830 verwerkte de Franse componist Hector Berlioz (1803 – 1869), zijn hopeloze liefde voor de actrice Harriët Smithson in zijn Symphonie Fantastic. Hij had de vrouw Ophelia zien spelen in de Hamlet van Shakespeare en kreeg haar niet meer uit zijn gedachten. Berlioz, een van de belangrijkste vroeg - romantische componisten, was een extravert mens, wat hem dwars zat dat bracht hij naar buiten. ‘Ik hoor het en ik schrijf het op’, zei Stravinsky over zijn scheppingsproces. Berlioz leefde zijn muziek, kunnen we zeggen, leefde zijn Symfonie Fantastic, leefde zijn bijna gek makende verliefdheid op haar, de onbereikbare en schreef het op, met of zonder geestverruimende middelen maar volgens de overlevering mét. De componist en dirigent Leonard Bernstein (1918 – 1990) noemde de Symfonie Fantastic de eerste psychedelische symfonie. In het eerste deel van de symfonie - het eerste werk met een programma, dat voor de uitvoering ervan aan het publiek werd verstrekt - wordt de toonkunstenaar tot over zijn oren verliefd. Het beeld van de ideale vrouw, de actrice, achtervolgt hem overal, bij iedere gelegenheid, op elke locatie is zij. Berlioz maakt hier gebruik van de idée fixe, de voorloper van het leitmotiv waarin een bepaalde melodie gekoppeld is aan een bepaalde gedachte of persoon (in dit geval de geliefde). In alle vijf delen is zijn obsessie daar, zo ook in de balzaal waar de verliefde kunstenaar ziet dat zij met een ander danst (?) en in deel drie in de pastorale eenzaamheid van het platteland is het niet anders. Hij kan niet van haar loskomen en is zo vertwijfeld dat hij zich met opium probeert te vergiftigen. In zijn bedwelmingsroes in deel vier droomt hij dat hij zijn geliefde heeft vermoord en als veroordeelde naar het schavot wordt geleid. In de laatste scène vindt de kunstenaar zijn idée fixe in een duivelse gedaante terug op een waanzinnige heksensabbat en is hij getuige van zijn eigen begrafenis. Berlioz heeft hier het Dies irae in verwerkt.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten